Nepal actueel

De schaduwkoning van Nepal sterft, een niet-verkozen premier pakt na een jaar zijn valies
en een maoïst staat klaar om zijn plaats in te nemen.
Een klein beetje actueel nieuws uit Nepal en wat duiding over de politieke situatie.

***

In 2010 vonden al twee belangrijke gebeurtenissen plaats in Nepal. GP Koirala, de 85-jarige patriarch van de Nepali Congress, overleed op 20 maart. Zijn partij was van 1990 tot 2008 meestal de machtspartij, tot de maoïsten in 2008 wonnen. Koirala was al sinds de jaren '50 dé leider van de democratische beweging, was vier keer premier en bleef ook nu achter de schermen een cruciale dealmaker. Door zijn vertrek wordt een wankel vredesproces dat al een jaar op losse schroeven staat nog fragieler.

Andere cruciale gebeurtenis: de deadline om tegen 28 mei 2010 een volledig nieuwe grondwet te hebben, werd niet gehaald. De maoïsten dreigden even met een nieuwe oorlog, maar de patstelling lijkt op een sisser af te lopen. In ruil voor een jaar uitstel om tot een nieuwe grondwet te komen mogen ze zeer waarschijnlijk een nieuwe regering van nationale consensus leiden. Die afspraak achter gesloten deuren zou een dezer dagen realiteit moeten worden, tenzij er alsnog een last minute meltdown in het vredesproces komt.

***

Sinds 2005 volgden wapenstilstand, vredesakkoord, straatrevolutie, relatief eerlijke verkiezingen en een transitie van rebellen naar politieke partij zich in sneltempo op. Het probleem zit ondermeer bij de samensmelting van de twee legers. De integratie van rebellen in het leger stuit al vier jaar op een njet van de legertop en ook over het precieze aantal ex-rebellen blijft onduidelijkheid en heerst er vooral wantrouwen. Aan de vele maatschappelijke problemen die de maoïsten een verkiezingsoverwinning opleverden werd ondertussen amper tot niet gewerkt, met als gevolg dat heel veel mensen nog steeds vol frustratie zitten. Pikant detail: met 38% van alle zetels zijn de maoïsten de enige partij die een veto op de nieuwe grondwet kunnen stellen, want die moet met een twee derde meerderheid goedgekeurd worden. Zonder een radicaal andere grondwet, die ondermeer de republiek, het secularisme en het federalisme vastleggen, zal meer dan één ex-strijder zich serieus bezinnen over de vraag of de vreedzame weg wel de juiste weg is om dat te bereiken waar ze al zo veel jaar voor gevochten hebben.

***

Ook mét een nieuwe grondwet zijn lang niet alle problemen van de baan, verre van. Ook de maoïsten blijken net als alle andere partijen verregaand corrupt te zijn, zoals onlangs naar boven kwam bij het 'spontaan afhaken' van alle aannemers voor een groot project in Gorkha, behalve de aannemer die de maoïsten steunt. De maoïsten klagen terecht een berg onrecht aan waar ook wij onze motivatie uit halen om mensen aan de onderkant van de Nepalese ladder te helpen. Een juiste diagnose maken is één zaak, maar als de dokter vervolgens altijd de voor hem meest winstgevende medicijnen voorschrijft, dan zal Nepal nog erg lang een zieke patiënt blijven.